Açıklama ile Tanımlama Arasındaki Farklar Nedir?

Bu bölümdeki metnin içeriğini inceleyerek "Açıklama ile tanımlama arasındaki farklar nedir?" onulu araştırma ödevi için kısaca fikir edinebilirsiniz.

Birçok insan paragraflarda, metinlerde açıklama ve tanımlama konusunu karıştırıyor. Biz de bu bölümde bu konuya açıklık getirmek istedik. Açıklama okuyucuya ayrıntılı bilgi verme şeklidir. Okuduğumuz bir metinde yazar bizi aydınlatıyorsa, konu hakkında bir şeyler öğrenmemiz için bilgi veriyorsa orada açıklama anlatım biçimini kullanmıştır.

Açıklama bir konuda bir şeyler öğretmek amacıyla ayrıntılı bilgi verilmesidir. Açıklamada birden fazla cümle kullanılır. Çünkü konu hakkında öğreticilik esas olduğundan anlatım birkaç cümleyle yapılır. Tanımlama ise bir kavramın veya sözcüğün tanımını yapmaktır. Tanımlamayı “Bu nedir? sorusunun cevabından bulabiliriz. Tanımlamada "-dir, denir, adı verilir" gibi ek ve kelimeler kullanılır. Açıklamada ise böyle kullanımlar yoktur.

Örneğin şiir dizeler halinde yazılan duygu dolu eserdir dediğimizde tanımlama yapmış oluyoruz. Ancak şiirde dört mısra olur. Şiirler genellikle hece ölçüsüyle yazılır. Bazı şiirler serbest ölçüyle yazılır. Şiirlerin içinde ayrılık, özlem, sevgi, kahramanlık gibi konular işlenir dersek açıklama yapmış oluruz. Açıklama dediğimiz kavram daha çok bilgi vermeye, okuyucuyu ilgili konuda aydınlatmaya yöneliktir. Yani açıklamada bir öğretme amacı söz konusudur. Tanımlamada illa bir bilgi verme ya da öğretme gibi bir durum yoktur. Tanımlama bir kelimeyi, bir kavramı birkaç kelimeyle kısaca tarif etmek gibidir.

Sonuç olarak bir kavramın bir cümle ile tanımı yapılıyorsa, o tanımlamadır. Ancak birkaç cümle ile ayrıntılı bilgi veriliyorsa, okuyucuyu aydınlatma, okuyucuya bir şeyler öğretme amacı varsa orada da açıklayıcı anlatım vardır. Sizler de paragraf soruları çözerken bir konuda bilgi veriliyor ve birden çok cümleyle bu konu anlatılıyorsa orada açıklama olduğunu anlamalısınız. Ancak bu nedir sorusuna cevap verecek şekilde bir kelime ya da kavram tek cümleyle tanıtılıyorsa o da tanımlamadır.